100 ปี 100 เรื่องต้องจดจำประวัติศาสตร์ทีมชาติไทย

นับตั้งแต่วันแรกที่รัชกาลที่ 6 ทรงพระโปรดเกล้าก่อตั้งสมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ 25 เมษายน พ.ศ. 2459 ทีมลูกหนังทีมนี้ได้ก้าวผ่านประสบการณ์มามากมากหลากหลาย ทั้งเศร้าและสุข ทั้งความสำเร็จและอัปยศ ตลอด 100 ปีที่ผ่านมา มีเรื่องราวอะไรกันบ้าง ติดตามกันได้ที่นี่ (ขอบคุณเนื้อหาจาก คุณ จิรัฏฐ์ จันทะเสน เลขาธิการสมาคมประวัติศาสตร์ฟุตบอลไทย)

...เคยมีคนกล่าวไว้ว่าเราจะไม่มีทางรู้จักตัวเองได้เลยหากไม่เรียนรู้รากเหง้าความเป็นมาของตัวตน และวันนี้เมื่อ “ช้างศึก” กำลังผงาดแบบสมศักดิ์ศรี FFT TH จะขออาสาพาผู้อ่านทุกท่านนั่งสบายๆ แล้วติดตาม 100 เหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์ที่เคยเกิดขึ้นกับทีมชาติไทยในรอบศตวรรษ

มันอาจไม่ได้มีแค่เรื่องดี แต่ก็อีกนั่นแหละ หากไม่เคยล้ม บางทีก็คงไม่มีวันได้รู้จักคำว่าลุกขึ้นยืน..

1. จุดเริ่มต้นของฟุตบอลไทย

ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 มีการส่งพระบรมวงศานุวงศ์และนักเรียนทุนหลวงไปศึกษาเล่าเรียนที่ประเทศรัสเซีย เยอรมัน และอังกฤษ ตั้งแต่ราว พ.ศ. 2428 จากแหล่งข้อมูลของสมาคมประวัติศาสตร์ฟุตบอลแห่งประเทศไทย (สปท.) ระบุว่า เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี (สนั่น เทพหัสดิน ณ อยุธยา) ประธานสภาผู้แทนราษฎรคนแรกของประเทศไทยคือผู้นำฟุตบอลเข้าสู่สยาม เนื่องจากโดยไปรับมาในครั้งที่ไปศึกษาต่อ ณ ประเทศอังกฤษ ...ยุคเริ่มต้นนั้น นักฟุตบอลจะถูกขนานนามว่า "นักเลงลูกหนัง" และเรียกการกีฬาชนิดนี้ว่า "หมากเตะ"

เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี (สนั่น เทพหัสดิน ณ อยุธยา) ผู้นำฟุตบอลเข้ามาเผยแพร่ในประเทศไทย

2. ฟุตบอลนัดแรกในสยาม

ช่วงแรกกฎกติกาที่ใช้เล่นกันยังไม่ได้เป็นที่รู้จักเหมือนกับทุกวันนี้ แต่หากระบุตามที่หนังสือพิมพ์บางกอกไทม์ (The Bangkok Times) ระบุไว้นั้น "การแข่งขันฟุตบอลตามข้อบังคับของแอสโซซิเอชั่น" หรือกฎกติกาที่ใช้กันสากลเกิดขึ้นครั้งแรกในเมืองสยามเมื่อวันเสาร์ที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2443 ณ ท้องสนามหลวง โดยกระทรวงธรรมการ (กระทรวงศึกษาธิการในปัจจุบัน) จัดการแข่งขันฟุตบอลระหว่างทีมบางกอกที่มีผู้เล่นเป็นชาวต่างชาติทั้งหมด ลงสนามพบกับทีมศึกษาธิการที่มีนักเตะเป็นชาวสยามผสมกับชาวต่างชาติ โดยผลการแข่งขันนั้นเสมอกัน 2 - 2 และนี่ก็คือการแข่งขันครั้งแรกอย่างเป็นทางอย่างเป็นทางการครั้งแรกในเมืองสยาม

3. ถ้วยทองของ “พ่อหลวง”

หลังจากการแข่งขันฟุตบอลนัดแรก วิวัฒนาการฟุตบอลในเมืองสยามก็เติบโตขึ้นเรื่อยๆ กระทั่งพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชการที่ ๖ ผู้ได้รับการยกย่องให้เป็ย “บิดาแห่งฟุตบอลเมืองสยาม" ทรงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ก่อตั้ง “คณะฟุตบอลแห่งสยาม” ก่อนที่จะพระราชทาน “ถ้วยทองหลวง” ซึ่งต่อมาจะพัฒนากลายเป็นการแข่งขันฟุตบอล “คิงส์ คัพ” ในปัจจุบัน ให้กับวงการฟุตบอลไทยเป็นครั้งแรก เมื่อวันที่ 11 กันยายน พ.ศ. 2458

โดยถ้วยทองของหลวงหรือที่ราษฎรในสมัยนั้นเรียกกันว่า “ฟุตบอลหน้าพระที่นั่ง" ถือเป็นจุดเริ่มต้นของ “ทีมชาติสยาม” ชุดแรกเลยก็ว่าได้ เพราะว่าต่อมาทีมชาติสยามจึงถูกก่อตั้งโดยการคัดเลือกผู้เล่นส่วนหนึ่งจากฟุตบอลถ้วยทองของหลวง

พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชการที่ ๖ ผู้ได้รับการยกย่องให้เป็ย “บิดาแห่งฟุตบอลเมืองสยาม"

4. ทีมชาติชุดแรกของสยาม

วันที่ ๒๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๕๘ คือวันถือกำเนิด “ทีมชาติสยาม” ชุดแรก โดยคัดเลือกจากนักเตะที่ลงแข่งขันฟุตบอลถ้วยทองของหลวงและรายการชิงโล่ของกระทรวงธรรมการ โดยที่สนามสามัคยาจารย์สมาคม โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ก่อนการประกาศรายชื่อคณะฟุตบอลสำหรับชาติสยามได้มีพิธีพระราชทาน "หมวกตราพระมหามงกุฎ" อันเป็นเครื่องหมายเกียรติยศให้แก่นักเตะฟุตบอลทีมชาติ

โดย “นักเลงฟุตบอล” ทีมชาติสยามจำนวน 11 คนแรก มีรายชื่อดังนี้ อิน สถิตยวณิช (ผู้รักษาประตู) - แถม ประภาสะวัต, ต๋อ ศุกระศร, ภูหิน สถาวรวณิช (กองหลัง) - ตาด เสตะกสิกร, นายกิมฮวด วณิชยจินดา (กองกลาง) - หม่อมเจ้าสิทธิพร กฤดากร, ชอบ หังสสูต, โชติ ยูปานนท์, ศรีนวล มโนหรทัต, จรูญ รัตโนดม (กองหน้า)

ทีมชาติชุดแรกของสยาม โดยคนที่ถือบอลอยู่นั้นคือหม่อมเจ้าสิทธิพร กฤดากร กัปตันทีมคนแรกของวงการลูกหนังไทย

5. หมวกพระราชทานทีมชาติสยาม

ทีมชาติอังกฤษคือทีมแรกของโลกที่มีการมอบหมวกให้แก่นักเตะทีมชาติ อันเป็นที่มาของการใช้ศัพท์ “International cap” เพื่อบ่งบอกถึงสถิติการลงเล่นให้ทีมชาติตามจำนวนหมวกที่ได้รับ ภายหลังการกำเนิดหมวกทีมชาติอังกฤษ 29 ปี รัชกาลที่ 6 ที่ทรงสำเร็จการศึกษาจากอังกฤษ จึงได้นำประเพณีการมอบหมวกแก่ "ทีมชาติสยาม" ชุดแรกด้วย โดยลักษณะของหมวกนั้นมี “ตราพระมหามงกุฎ” อยู่ด้านหน้า ส่วนตัวหมวกจะสลับพื้นสีแดงขาว ขลิบเส้นด้วยดิ้นสีทอง พร้อมทั้งมีข้อความใต้ตราพระมหามงกุฎ แสดงวันที่ เดือน และพุทธศักราช ที่ได้ลงแข่งขันให้ทีมชาติ

หมวกพระราชทานทีมชาติสยาม เพื่องบอกถึงสถิติการลงเล่นทีมชาติด้วยการนับจำนวนของหมวกที่ได้รับมา

6. นัดแรกในนาม “ทีมชาติสยาม”

หลังจากการก่อตั้งทีมชาติสยามได้มีการจัดการแข่งขันฟุตบอลระหว่าง ทีมชาติสยาม พบกับ ทีมสปอร์ตคลับ ที่มีนักเตะเป็นชาวอังกฤษทั้งหมด เมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายนในปีเดียวกัน ที่สนามราชกรีฑาสโมสร ปทุมวัน โดยเอกสารเก่าบันทึกว่าทีมชาติสยามในชุดสีขาวแดงเล่นได้ดีกว่าก่อนจะมาได้ประตูจาก ศรีนวล มโนหรทัต นักฟุตบอลจากทีมโรงเรียนราชแทพย์ และหม่อมเจ้าสิทธิพร กฤดากร กัปตันทีมคนแรกของทีมชาติสยามยิงประตูเข้าไปให้ทีมเอาชนะไปได้ 2-1

...ชัยชนะครั้งนั้นถือเป็นการพิสูจน์ว่าชาวสยามสามารถเอาชนะชาวตะวันตกได้ในกีฬาสากล และนอกจากจะเป็นตัวจุดกระแสความสนใจฟุตบอลในสยามให้ลุกโชดช่วงขึ้น มันยังเป็นจุดเริ่มต้นของการก่อตั้ง "สมาคมฟุตบอลแห่งประเทศสยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์” ในปีถัดมาด้วย

7. ผู้ทำประตูคนแรกของทีมขาติสยาม

นาย ศรีนวล (วัฒน์) มโนหรทัต กองหน้าจากสโมสรราชแพทยาลัย ที่มีชื่อเป็นนักฟุตบอลทีมชาติสยามระหว่าง พ.ศ. 2458 - 2460 คือผู้ยิงประตูแรกให้กับทีมชาติสยามในนัดที่เอาชนะ ทีมสปอร์ตคลับ 2-1 เมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน 2458

8. ชุดแข่งแรกของทีมชาติสยาม

สีประจำทีมชาติสยามคือสีขาวแดง ...สีแดง คือชาติ สีขาว คือ ศาสนา... โดยนำมาจากสีของธงชาติสยามช่วงทดลองใช้ในรัชสมัยรัชกาลที่ 6 ซึ่งชุดแข่งขันนั้นก็ใช้สีเดียวกันคือแดงสลับขาว พร้อมกับมี "ตราพระมหามงกุฎ" อยู่บนอกเสื้อด้านซ้าย โดย "ตราพระมหามงกุฎ" นับเป็นตราแรกของทีมชาติไทย

ชุดแข่งแรกของทีมชาติสยาม

9. กัปตันคนแรกทีมชาติสยาม

หม่อมเจ้าสิทธิพร กฤดากร (พ.ศ. 2426 - 2514) จบการศึกษาจากประเทศอังกฤษและเริ่มรับราชการที่กระทรวงการต่างประเทศ โดยเป็นผู้ริเริ่มให้มีการจัดการแข่งขันระหว่างทีมชาวอังกฤษในเมืองไทยกับทีมผู้แทนของชาติสยามจนความทราบถึงรัชกาลที่ 6 และทรงมอบหมายให้ หม่อมเจ้าสิทธิพร กฤดากร ดำเนินการคัดเลือกตัวแทนนักเตะ 11 คนของทีมชาติสยามจนกลายเป็นทีมชาติชุดแรก โดยหม่อมเจ้า สิทธิพร กฤดากร รับหน้าที่เป็นหัวหน้าชุดทีมชาติคนแรก และทำประตูได้ในการแข่งขันดังกล่าวด้วย

อย่างไรก็ตามอีก 5 ปีต่อมาก็ทรงย้ายไปสร้างชีวิตอย่างชาวเกษตรกรที่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ และละทิ้งซึ่งยศฐาบรรดาศักดิ์เพื่อมุ่งหน้าประกอบอาชีพกสิกรจนได้รับการยกย่องให้เป็น “บิดาแห่งการเกษตรแผนใหม่” นอกจากนั้นยังเคยดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตราธิการ ในคณะรัฐบาลของนาย ควง อภัยวงศ์ ทั้งสองชุดด้วยกัน (10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2490 - 8 เมษายน พ.ศ. 2491)

หม่อมเจ้าสิทธิพร กฤดากร กัปตันทีมสยามคนแรก

10. นักฟุตบอลลูกครึ่งคนแรกของทีมชาติสยาม

หม่อมเจ้า สิทธิพร กฤดากร นอกจากจะเป็นกัปตันทีมชาติสยามคนแรกแล้วยังนับได้ว่าเป็นลูกครึ่งคนแรกด้วยเช่นกันเพราะมีเชื้อสายพม่า

Pages

Topics