Stories

อคาเดมีไม่มีสอน : ทำไมแข้งเดินสายถึงเฉิดฉายในบอลอาชีพ?

สังเวียนลูกหนังใกล้บ้านท่าน อาจเป็นแหล่งบ่มเพาะผู้เล่นชั้นดีของลีกไทย… เพราะเหตุใดผู้ที่มาจากบอลเดินสาย ถึงเล่นได้ดีในบอลอาชีพ? ฟังคำตอบจากปากพวกเขาเหล่านี้

We are part of The Trust Project What is it?

เขียนโดย: อลงกต เดือนคล้อย

ยินดีต้อนรับผู้อ่านทุกท่าน เข้าสู่ห้องเรียนลูกหนังที่มีกระดานดำเป็นสนามฝุ่น และไม่อาจคาดเดาคุณครู, เพื่อนร่วมห้องได้อย่าง “ฟุตบอลเดินสาย”

จริงอยู่ที่ นักฟุตบอลอาชีพส่วนใหญ่ ล้วนได้รับการขัดเกลาฝีเท้าและฝึกอย่างถูกวิธี จากอคาเดมี่ฟุตบอล หรือตามสถานศึกษาต่างๆ ที่ให้การสนับสนุนกีฬาชนิดนี้…

แต่กับ ยอดนักเตะบางคน พวกเขากลับเติบโตและได้เรียนรู้ วิชาบางอย่าง ที่แตกต่างและไม่มีบรรจุอยู่ในหลักสูตรของอคาเดมี่หรือโรงเรียนใดๆ

วิชาที่ว่านั้นคืออะไร? โฟร์โฟร์ทู ไทยแลนด์ จะมาไขความลับและค้นหาคำตอบ จากปากคำของ ยอดกัปตันทีมฟุตบอลที่ดีสุดเมืองไทย, แข้งดีกรีทีมชาติ, ผู้เล่นที่เคยผ่านเอเอฟซี แชมเปียนส์ลีก ที่ทั้งหมดล้วนเคยผ่านห้องเรียนลูกหนังที่ชื่อว่า ฟุตบอลเดินสาย มาแล้วทั้งสิ้น

บทที่ 1 : ใครคนจัด? จัดทำไม?

“ฟุตบอลเดินสาย” คือ การแข่งขันกีฬาฟุตบอลทัวร์นาเมนต์สั้นๆ ที่จัดขึ้นระดับชุมชน ตามแต่ละพื้นที่ของประเทศไทย มักนิยมแข่งขันกันในเทศกาลงานบุญ เพื่อให้คนในหมู่บ้านมีกิจกรรมทำร่วมกัน และดึงดูดให้คนเข้าร่วมงานประเพณีต่างๆ

จากคำบอกเล่าของ ชายชาญ เขียวเสน อดีตนักฟุตบอลทีมชาติไทย ยุคดรีมทีม ที่เติบโตมาจากการเตะบอลเดินสาย บอกกับ โฟร์โฟร์ทู ไทยแลนด์ ว่า ย้อนกลับไปเมื่อ 30 ปีก่อน การแข่งขันฟุตบอลเดินสาย จะมีเฉพาะ 2 เทศกาลหลักๆ ก็คือ ช่วงสงกรานต์ และช่วงลอยกระทง

“เมื่อก่อน ฟุตบอลเดินสายยังไม่ได้แพร่หลายขนาดนี้ เป็นเพียงแค่การแข่งขันระหว่างหมู่บ้าน หรือภายในตำบล เงินรางวัลไม่ได้สูงมาก การแข่งขันมีแค่ปีละสองครั้ง ตามเทศกาล ผู้ตัดสินอาจใช้ที่มีความรู้เรื่องฟุตบอลหน่อยมาเป่า บางทีเป็นครูพละ หรือกรรมการสมัครเล่น แล้วก็แข่งแบบฟุตบอล 11 คน”

“แต่พอหลายพื้นที่จัดแล้ว มีกระแสความนิยม คนดูชอบ ก็เริ่มจัดถี่ขึ้นเรื่อยๆ เริ่มมีห้างร้าน ร้านอาหาร ฯ มาเป็นสปอนเซอร์ เลยทำให้บอลเดินสาย คึกคักและยกระดับขึ้นมา ตอนหลังเริ่มหันมานิยมจัดแบบ 9 คน 7 คน ไปจนถึงจัดฟุตซอล 5 คน เนื่องจากพื้นที่แต่ละหมู่บ้านไม่เหมือนกัน ฟุตบอล 7 คนจึงสะดวกกว่า”

“บางทีม บางหมู่บ้าน พอเริ่มมีฝีเท้า ก็ถูกเชิญหรือส่งทีมไปแข่งตามพื้นที่อื่นๆด้วย เลยเป็นอันเข้าใจว่า ถ้ามีจัดบอลลักษณะนี้ จะเรียกว่า บอลเดินสาย เพราะว่าไปเดี๋ยวไปเตะตรงนั้นที ตรงนี้ที มีแข่งที่นั้น ที่นี้” ชายชาญ กล่าว

สำหรับผู้จัดการแข่งขัน หรือจะเรียกให้กิ๊บเก๋ว่า “โปรโมเตอร์ภูธร” นั้น ตามคำบอกเล่าแข้งดังเดินสายหลายราย ส่วนใหญ่จะเป็น ผู้มีอำนาจในพื้นที่ เช่น กำนัน, นายก อบต. หรือผู้ใหญ่ในท้องถิ่นนั้นๆ เนื่องจากต้องมีขอใช้พื้นที่แข่ง ที่มักจะเป็นสนามดินซะส่วนใหญ่

แต่ก็ไม่เสมอไป เพราะบางครั้งหน่วยงานท้องถิ่นอย่าง เทศบาล, อบต., อำเภอ, อบจ. ก็สามารถเป็นโต้โผจัดเองได้ แม้กระทั่ง ภาคธุรกิจท้องถิ่น ที่สามารถออกค่าใช้จ่ายจัดการแข่งขันในนามตัวเอง แบบนี้ก็มี

ดังนั้น ผู้จัดจะเป็นใครก็ได้ ขอแค่มีพาวเวอร์ในการประสานงานกับคนในพื้นที่, และสามารถดำเนินการแข่งขัน ดูแลทีมต่างๆให้อยู่กรอบ กติกา ตลอดจนรับผิดชอบเรื่องถ้วยและเงินรางวัลได้

ส่วนทีมที่จะส่งแข่ง นอกจากจะหานักเตะเข้าทีมแล้ว ก็จะต้องวิ่งหาผู้สนับสนุน มาทำชุดแข่ง ไปจนถึงเงินค่าสมัคร, ค่าประกันทีม ที่ต้องส่งให้ผู้จัดการแข่งขันก่อนทัวร์นาเมนต์จะเริ่ม เพื่อแบ่งสายประกบที

ขณะที่รูปแบบนิยมใช้ในฟุตบอลเดินสาย “นะ” รัชพล นาวันโน กองกลางจาก เมืองทอง ยูไนเต็ด เผยว่า โดยมากจะแข่งกันแบบ ฟุตบอล 7 คน หรือ 9 คน ครึ่งละ 15-30 นาที ส่วนจะแข่งแบบน็อกเอาท์ หรือพบกันหมด  ขึ้นอยู่กับแต่ละรายการกำหนด เช่นเดียวกับ การเปลี่ยนตัว บางพื้นที่จำกัดได้แค่ 3 คน 5 คน หรือสามารถเปลี่ยนตลอดแบบฟุตซอล อันนี้ก็ไม่ตายตัว

แต่สิ่งที่เหมือนกันๆ นอกเหนือจากจะต้องเปิดเพลงแด๊นซ์ประกอบการแข่งแล้ว ก็คงเป็นเรื่องของ ค่าปรับจากการเสียใบเหลือง-ใบแดง ที่จะหักจาก “เงินประกันทีม” ที่ทุกทีมต้องจ่ายให้ฝ่ายจัดการแข่งขัน ก่อนทัวร์นาเมนต์

ยกตัวอย่าง ใบเหลือง หักเงินประกัน 100-200 บาทต่อใบ, ใบแดง หักเงินประกัน ใบละ 200-300 บาท และเมื่อการแข่งขันสิ้นสุดลง ทีมจะได้รับเงินประกันคืน ในส่วนที่ไม่ถูกหัก หรือบางทีมอาจต้องจ่ายเพิ่ม, หรือหักจากเงินรางวัลที่ได้ กรณีที่ค่าปรับมากกว่าเงินประกันที่ส่งมา แต่มักจะไม่ค่อยเคสลักษณะนี้

เงินรางวัลของบอลเดินสายนะเหรอ มีตั้งแต่หลักพันไปจนถึงหลักแสน

“เงินรางวัลของบอลเดินสายนะเหรอ? เท่าที่ผมเคยเตะมา มีตั้งแต่หลักพันไปจนถึงหลักแสน ในบางพื้นที่ภาคใต้” สุเชาว์ นุชนุ่ม กัปตันทีมบุรีรัมย์ ยูไนเต็ด ผู้เติบโตจากบอลเดินสายในจังหวัดกาญจนบุรี กล่าวถึงมูลค่าที่หลายคนอาจคาดไม่ถึงของการแข่งขันฟุตบอลระดับท้องถิ่น

นั้นจึงเป็นที่มาว่า ในยุคเริ่มต้นของลีกอาชีพไทย นักฟุตบอลหลายคน จึงหาเวลาว่างไปรับจ้างเตะบอลเดินสายรายการดังๆ เนื่องจากบางทัวร์นาเมนต์มีเงินรางวัลล่อใจที่สูง ประกอบกับค่าตอบแทนนักฟุตบอลอาชีพในยุคนั้น ยังน้อยนิด

ทำให้ยุคหนึ่ง เราจึงได้เห็นนักเตะดังๆ แม้แต่ดีกรีทีมชาติ ลงมาเตะบอลคลุกฝุ่นกับประชาชนทั่วไป

Pages